نمىماند ، اقوام ديگرى در دنيا هستند كه بهتر از قوم عرب آمادهء پذيرش اسلامند . مثلًا مىفرمايد : * ( فان يكفر بها هؤلاء فقد وكلنا . . . ) * براى اين آيات نيز رجوع شود به ورقه هاى اسلام و اقوام غير عرب . ) * . مطلب سومى هم بگويم . غالباً اديان بزرگ و افكار بزرگ در سرزمين خودشان محصور نمانده‌اند ، بلكه سرزمينهاى ديگر بهتر از سرزمينى كه آن عقايد پيدا شده آنها را پذيرا شده‌اند و پرورش داده‌اند . مهد مسيحيت با مهد مسيح و مهد بودايى با مهد بودا و حتى مهد ماركسيسم با مهد ماركس دوتاست . مىگويند مهد زردشت آذربايجان است ولى آيين زردشت در حدود بلخ پيرو پيدا كرد . آذربايجان براى زردشت نظير مكه است براى پيغمبر اسلام و بلخ به منزلهء مدينه است . در طول تاريخ اسلام هيچ كشورى به اندازهء عربستان كم به اسلام خدمت نكرده است . فقط در صدر اسلام بود يعنى در دورهء صحابه و تابعين و اتباع تابعين كه مدينه حوزه و مركز علمى بود ، بعدها هيچ گاه مركز علمى و خدمت به اسلام نشد . اين بغداد و مصر و نيشابور و بلخ و بخارا و اندلس و دمشق و غيره بود كه اسلام [ را ] در دامن خود پرورش داد . شب دوم : . ديشب اشاره كردم كه ما مىخواهيم با مقياس قوميت و مليت راجع به اسلام بحث كنيم ، ببينيم آيا با مقياس قوميت و مليت ، اسلام براى ما بيگانه است يا خودى . بحثى دربارهء كلمهء « ملت » از نظر قرآن ( 1 ) . ملت به معنى يك نژاد و خون خالص نه تنها در ايران بلكه در هيچ جاى دنيا شايد وجود ندارد ، حتى نمىتوانيم بگوييم همهء ما آريايى هستيم . ما يعنى ايرانيان امروز مخلوطى هستند از نژادهاى ترك و مغول و عرب و ايرانى .

--> ( 1 ) رجوع شود به ورقه هاى ملت و مليت .